De Marokkaanse dirham (MAD) is een gesloten valuta: je kunt het buiten Marokko niet kopen of wisselen. Dat klinkt complicated, maar in de praktijk is het simpeler dan het lijkt. Wel zijn er een paar dingen te weten over geld in Marokko, en zeker over onderhandelen, dat hier een sociale kunst is en geen agressieve transactie.
Dirham basics
- 1 euro = ongeveer 11 dirham (koers schommelt rond 10,50 - 11,20).
- Briefjes: 20, 50, 100, 200 dirham. Munten van 1, 2, 5, 10 dirham. Cents (centimes) van 5 tot 50, zelden gebruikt.
- Wissel niet vooraf in Nederland. Slechte koers en niet altijd verkrijgbaar.
- Pin op het vliegveld. Beste koers, lage kosten. BMCE en Attijariwafa zijn betrouwbare automaten.
- Vermijd Wafa Cash automaten. Hoge kosten, slechte koers.
Wist je dat je officieel maximaal 2.000 dirham mag uitvoeren als je vertrekt? Houd dus geen grote bedragen over en wissel resterend cash terug op het vliegveld voor je incheckt.
Hoeveel cash per dag?
Voor een gemiddelde reiziger in Marokko geldt:
- 300 dirham per dag als je luncht in lokale kraampjes en avondeet in een middenklasse-restaurant. Geen extra activiteiten.
- 500 dirham per dag voor de meeste reizigers: lunch in restaurant, avondeten met drankje, kleine inkopen, taxi.
- 800 dirham per dag voor wie luxe restaurants kiest, vaak taxi's pakt, en aankopen doet in soeks.
Pin niet alle cash voor de hele reis op één keer. Pinmachines zijn overal te vinden in steden, dus pin je nodig hebt voor 2-3 dagen. Bij Atlas wandelingen of Sahara tours wel meer cash meenemen, daar is geen pinmachine.
Creditcard vs cash
De meeste hotels, riads, restaurants in toeristische gebieden, en grote winkels accepteren creditcards. Maar veel kleine restaurants, soeks, taxi's, en winkeltjes nemen alleen cash. Een vuistregel: als ik op straat sta, ga ik cash gebruiken. Visa en Mastercard zijn standaard, American Express minder vaak geaccepteerd.
De kunst van het onderhandelen
Onderhandelen in de soeks is geen agressieve onderhandeling om de laagste prijs af te dwingen. Het is een sociaal ritueel. Een handelaar die je een prijs noemt, verwacht dat je terugbiedt. Het is bijna een belediging om de eerste prijs te accepteren, dat zegt dat je niet de moeite waardig bent.
De basis-techniek
- Vraag de prijs. "Bishhal?" (hoeveel?) of in Frans "C'est combien?".
- Bied 30 tot 40 procent van de vraagprijs. Niet als belediging, als startpunt. Glimlach, doe het gemoedelijk.
- De handelaar zal protesteren. "Te laag, mijn kinderen, mijn werk!". Dat is theater. Glimlach mee.
- Bied iets meer. Stap met 5 tot 15 dirham per keer omhoog. De handelaar daalt.
- Vind je middenweg. Meestal eindig je rond 50 tot 60 procent van de vraagprijs.
- Wegwandelen werkt. Als de handelaar niet zakt, loop weg met "Le", de magische letter "L". Vaak word je teruggeroepen met een betere prijs.
Wat je niet onderhandelt
- Taxi met meter. De prijs staat vast, dat is het.
- Supermarkt en moderne winkels. Vaste prijzen, geen onderhandeling mogelijk.
- Restaurant. Het menu is het menu.
- Excursie of tour vooraf geboekt. De prijs is vast, geen onderhandeling.
- Hotel of riad. Behalve in laagseizoen kun je soms 10-15% onderhandelen, maar het is geen norm.
De fooi cultuur
Marokko heeft een fooi (bakshish) cultuur. Niet zoals in Amerika waar het 18-22% is, maar wel verwacht voor service:
- Restaurant: 10% als servicekosten niet inbegrepen zijn (kijk op de rekening).
- Riad personeel: 50-100 dirham aan eind van verblijf, in een envelop.
- Tour gids: 50-100 dirham per persoon per dagtour, 200+ voor multi-daagse trekking.
- Hotel kruier: 10-20 dirham per koffer.
- Petit taxi: rond af op naar boven, geen verplichte fooi.
- Hammam masseur: 30-50 dirham als de service goed was.
- Parkeer-gardien (informele parkeerwachter): 5-20 dirham per parkeerbeurt.
Waarschuwingen
Doen
- Onderhandel met respect en humor.
- Maak fotos van pinbon en uitwisselings-bewijs.
- Houd kleine briefjes (20-50 dirham) bij voor taxi en kleine inkopen.
- Verifieer prijzen met een lokale gids of riad ontvangst.
Niet doen
- Geen geld verstrekken aan straatonderhandelaars zonder betrouwbaar adres.
- Niet pinnen bij straat-automaten zonder vertrouwde bank.
- Niet de eerste prijs accepteren in de soek.
- Niet boos worden als de prijs hoog blijft, gewoon weglopen.
Conclusie
Geld in Marokko is geen ingewikkeld onderwerp als je de basics kent: pin op het vliegveld, neem cash voor 2-3 dagen, accepteer de fooi cultuur, en geniet van het onderhandelen. Het laatste kost moeite in het begin maar wordt gewaardeerd als oprecht respect voor de cultuur. De handelaar die je je beste prijs geeft, ben je waarschijnlijk al die met wie je thee dronk.
Veel andere praktische zaken? Lees onze FAQ over Marokko reizen of bekijk de regio gids voor Marrakech.